B-12 vítamín / sýanókóbalamín
Vítamín
B-12 eđa kóbalamín er vatnsleysanlegt. Stöđugasta form ţess er
sýanókóbalamín, sem notađ er í B-12 bćtiefni. Ţađ er nauđsynlegt
fyrir heilbrigđan vöxt (frumuskiptingu), kjarnsýruhvörf og
heilbrigđi tauga, húđar og slímhúđar, einnig mikilvćgt fyrir
eđlilega blóđmyndun. B-12 er nauđsynlegt fyrir efnaskipti prótína,
fitu og kolvetna. Ţađ er sem fyrr segir nauđsynlegt fyrir allan
frumuvöxt, sérstaklega í meltingarfćrum, beinmerg og taugavefjum.
C-vítamín, B-6 og önnur B-vítamín auka frásog ţess, einnig kalíum
og natríum.
Fćđutegundir sem eru auđugar af B-12 eru m. a. lifur, nýru, eggjarauđa, fiskur og magurt kjöt. Ţađ er óalgengt í jurtaafurđum, en spirulina ţörungurinn er ţó auđugur af ţessu vítamíni. B-12 ţolir illa hita og skemmist viđ suđu, einnig draga tóbak, áfengi, kaffi og ýmis lyf úr frásogi sem og skortur á járni og B-6. Frásog ţess virđist jafnframt minnka međ aldrinum.
Einkenni um skort: Ţar sem B-12 er mikilvćgt fyrir frumuskiptingu gćtir skorts fyrst ţar sem frumuskipting er örust t.d. í blóđi. Skortur veldur ţví blóđleysi. Fćkkun rauđra blóđkorna kemur fram í aukinni ţreytu og viđ fćkkun hvítra blóđkorna eykst sýkingarhćtta. Einnig getur skortur dregiđ úr storknun blóđs og orsakađ tíđari marbletti, líka valdiđ hrörnun taugafrumna og skertri hreyfigetu útlima, minnistapi, sjóntruflunum og ruglađri hugsun. Ţar sem grćnmeti er mjög snautt af B-12 er ţeim sem einungis neyta grćnmetis ráđlagt gefa ţessu vítamín sérstakan gaum. Sú jurt sem er hvađ auđugust af B-12 er spirulina.
Ráđlagđir dagsskammtar eru:- ungbörn ađ hálfs árs aldri: 0,3 mcg
- 6-12 mánađa: 0,6 mcg
- 1-3 ára: 1 mcg
- 4-6 ára: 1,1 mcg
- 7-10 ára: 1,4 mcg
- 11 ára og eldri: 2 mcg
- konur á međgöngu: 2 mcg
- konur međ barn á brjósti: 2,6 mcg






