B-5 vítamín / pantótensýra
Pantótensýra er einnig ţekkt sem B5-vítamín. Hana er víđa ađ finna bćđi í jurta- og dýraríkinu eins og nafniđ bendir til en ţađ er dregiđ af gríska orđinu ,,pantos sem merkir alls stađar. Pantótensýra er vatnsleysanleg eins og önnur B-vítamín og er ađ finna í fćđunni auk ţess sem hún getur myndast í ţörmum međ ađstođ ţarmagerla. Pantótensýra tekur ţátt í ađ breyta fitu, kolvetnum, sykri og prótínum í orku. Hún er nauđsynleg til myndunar mótefna, myndun líkamans á D-vítamíni og ađstođar viđ fumubyggingu, eđlilegan vöxt og uppbyggingu miđtaugakerfis.
Fćđutegundir auđugar af pantótensýru eru m.a. kjöt, nýru, lifur, hjörtu, fiskur, egg, korn, hveitikím, klíđ, kartöflur, ávextir og grćnt grćnmeti svo eitthvađ sé nefnt. Hormón og getnađarvarnartöflur, kaffi, niđursuđa, hiti, svefntöflur, áfengi og súlfalyf geta dregiđ úr frásogi pantótensýru.
Skortur á pantótensýru er óalgengur, ţví hún er svo víđa í fćđunni, auk ţess sem hún myndast í meltingarfćrum. Einkenni skorts geta ţó komiđ fram sem húđ- og blóđkvillar, skeifugarnarsár, blóđsykurskortur, ţrálátt slen og ţreyta, hárlos, ţunglyndi, önuglyndi, svimi, slappleiki í vöđvum, truflun í hjarta og ćđakerfi, meltingafćratruflanir, aukin tilhneiging til sýkinga einkum í efri hluta öndunarfćra og vöđvakrampar. Sumir telja skort á pantótensýru vera ein af orsökum asma og ofnćmis.
Ráđlagđir dagsskammtar eru:
- ungbörn ađ hálfsárs aldri: 2 mg
- 6-12 mánađa: 3 mg
- börn 1-3 ára: 3 mg
- 4-6 ára: 3 - 4 mg
- 7 -10 ára: 4 - 5 mg
- bćđi kyn 10 ára og eldri 4-7 mg






